Po raz pierwszy zaobserwowano interakcję neutrina z atomem węgla

12 grudnia 2025, 16:31

Po raz pierwszy w historii zaobserwowano interakcję neutrina słonecznego z atomem węgla. O przełomowych badania poinformował na łamach Physical Review Letters międzynarodowy zespół naukowy z Portugalii, Kanady, USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Meksyku i Chin. Obserwacji dokonano w detektorze SNO+, który znajduje się SNOLAB. To kanadyjskie laboratorium specjalizujące się w fizyce neutrin, technologiach kwantowych i badaniu ciemnej materii znajduje się 2 kilometry pod ziemią. Warstwy skał znajdujące się nad detektorem, izolują go o innych niż neutrino sygnałów, znacznie zmniejszając szum tła.



Przełomowe odkrycie zmieni sposób tworzenia leków

6 września 2018, 09:56

Na University of Texas w San Antonio (UTSA) dokonano przełomowego odkrycia, które będzie miało olbrzymie znaczenie dla prac nad nowymi lekami. Odkrycie ma związek z fluorem, który tworzy najsilniejsze, po krzemie, wiązania atomowe z węglem.


Akustyczna walka z zakwitami

19 maja 2009, 08:39

Zakwity cyjanobakterii mogą prowadzić do wytworzenia neurotoksyn i zatrucia łańcucha pokarmowego. Skutkują też znacznym obniżeniem zawartości tlenu rozpuszczonego w wodzie. Niełatwo z nimi walczyć, ale naukowcy z University of Hull poradzili sobie z problemem za pomocą ultradźwięków (Applied Acoustics).


Wielki kanion pod lodem Grenlandii

30 sierpnia 2013, 11:52

Dane uzyskane przez NASA wskazują na istnienie pod lodami Grenlandii wielkiego nieznanego dotychczas kanionu. Struktura o długości co najmniej 750 kilometrów nosi cechy kanionu stworzonego przez meandrującą rzekę. W niektórych miejscach głębokość kanionu sięga 800 metrów.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Wypalony jak lekarz-rezydent

20 września 2018, 05:12

Wypalenie zawodowe lekarzy-rezydentów jest powszechnym zjawiskiem w USA, informują badacze z Mayo Clinic i Oregon Health & Science University. Wypalenie, niebezpieczna mieszanka wyczerpania i depersonalizacji, prowadzi do pojawiania się błędów lekarskich. Nie wszystkim jednak grozi w równym stopniu.


Siwienie przez uszkodzenie

12 czerwca 2009, 10:23

Siwienie to skutek zaniku komórek macierzystych melanocytów w mieszkach włosów. Dzieje się tak, ponieważ jak wszystkie inne, komórki te podlegają tzw. stresowi genotoksycznemu, a my sami nie pomagamy własnym organizmom, paląc, denerwując się czy prowadząc niezdrowy tryb życia (Cell).


Antyutleniacze chronią przed ładunkami elektrostatycznymi

20 września 2013, 18:14

Naukowcy z Northwestern University zauważyli, że pokrycie powierzchni przeciwutleniaczami, takimi jak np. witamina E, zapobiega gwałtownym wyładowaniom elektrostatycznym. Uczeni badający zjawisko elektrostatyki stwierdzili istnienie nieznanego dotychczas związku pomiędzy ładunkiem a wolnymi rodnikami


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Wiemy, skąd wzięła się nowa, która nową nie była

12 października 2018, 13:14

Przed trzema laty informowaliśmy, że naukowcy odkryli, iż nowa z 1670 roku wcale nie była nową, a powstała w wyniku znacznie rzadszego wydarzenia – zderzenia dwóch gwiazd. Teraz międzynarodowy zespół naukowców z Polski (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski), USA, Wielkiej Brytanii i RPA znalazł dowody, że doszło do kolizji białego i brązowego karła.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk